THỬ VIỆC CÓ ĐÓNG BHXH KHÔNG? QUY ĐỊNH VÀ QUYỀN LỢI CẦN BIẾT

Thử việc có đóng BHXH không? Thử việc 2 tháng có được tính thời gian đóng bảo hiểm và nếu không tham gia thì người lao động có được hưởng quyền lợi nào khác? Bài viết dưới đây cùng Langmaster Careers làm rõ từng trường hợp theo quy định hiện hành, giúp bạn biết mình cần kiểm tra gì trước khi ký hợp đồng và nhận việc.

1. Thử việc có đóng BHXH không?

Thử việc có đóng BHXH hay không phụ thuộc vào loại hợp đồng mà người lao động ký với doanh nghiệp, chứ không đơn thuần căn cứ vào việc bạn đang trong thời gian thử việc.

Theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Trong khi đó, người làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. 

Vì vậy, cần phân biệt hai trường hợp:

Ví dụ, nếu doanh nghiệp ký riêng với bạn hợp đồng thử việc 2 tháng, thời gian này không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Ngược lại, nếu ngay từ đầu bạn ký hợp đồng lao động 12 tháng, trong hợp đồng có thỏa thuận 2 tháng thử việc thì thời gian thử việc vẫn nằm trong thời gian thực hiện hợp đồng lao động và thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nếu đáp ứng điều kiện. Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng đã hướng dẫn rõ trường hợp này.  

Do đó, khi muốn biết thử việc có đóng BHXH không, thông tin cần kiểm tra đầu tiên là bạn đang ký hợp đồng thử việc riêng hay hợp đồng lao động có thỏa thuận thử việc. Đây cũng là căn cứ để xác định thời gian thử việc có được tính vào quá trình tham gia BHXH hay không.

Xem thêm: Các mức đóng bảo hiểm xã hội và quyền lợi được nhận

2. Quy định đóng BHXH trong thời gian thử việc

Quy định về BHXH trong thời gian thử việc cần được xác định dựa trên loại hợp đồng mà người lao động đã ký, bởi pháp luật hiện hành có sự phân biệt giữa hợp đồng thử việc và hợp đồng lao động có thỏa thuận thử việc.

Theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Quy định này cũng áp dụng với trường hợp hai bên sử dụng tên gọi khác cho hợp đồng nhưng nội dung vẫn thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên. 

Trong khi đó, khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định người làm việc theo hợp đồng thử việc theo pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. 

Có thể phân biệt hai trường hợp phổ biến như sau:

Điểm quan trọng nằm ở hình thức và nội dung hợp đồng, không phải cứ có chữ “thử việc” là doanh nghiệp được miễn đóng BHXH. Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng đã hướng dẫn trường hợp người lao động ký hợp đồng lao động xác định thời hạn 12 tháng, trong đó có 2 tháng thử việc: nếu hợp đồng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì thời gian thử việc vẫn thuộc thời gian tham gia và đóng BHXH bắt buộc.  

Vì vậy, khi kiểm tra việc đóng BHXH, người lao động nên xem kỹ tên hợp đồng, thời hạn hợp đồng và thời điểm hợp đồng có hiệu lực. Đây là những thông tin quan trọng để xác định thời gian thử việc của mình có thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không.

3. Thử việc 2 tháng và thời gian đóng BHXH

Thử việc 2 tháng có đóng BHXH hay không không phụ thuộc vào việc thời gian thử việc là 1 tháng hay 2 tháng, mà phụ thuộc vào loại hợp đồng người lao động ký với doanh nghiệp.

Trường hợp ký hợp đồng thử việc riêng, người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc trong thời gian thử việc. Quy định này được nêu tại khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, trong đó xác định người làm việc theo hợp đồng thử việc theo pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. 

Ngược lại, nếu doanh nghiệp ký hợp đồng lao động xác định thời hạn 12 tháng và trong chính hợp đồng đó có thỏa thuận 2 tháng thử việc, thời gian thử việc vẫn nằm trong thời gian thực hiện hợp đồng lao động. Nếu hợp đồng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì doanh nghiệp và người lao động phải tham gia BHXH trong cả thời gian thử việc. Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã hướng dẫn cụ thể trường hợp hợp đồng lao động 12 tháng có 2 tháng thử việc và xác định thời gian này vẫn phải tham gia BHXH bắt buộc. 

Có thể hình dung hai trường hợp như sau:

Vì vậy, nếu bạn đang thử việc 2 tháng, hãy kiểm tra tên loại hợp đồng và thời điểm hợp đồng có hiệu lực trước khi kết luận mình có được đóng BHXH hay không. Chỉ nhìn vào thời hạn “2 tháng thử việc” là chưa đủ để xác định quyền lợi này.

4. Quyền lợi khi không tham gia BHXH trong thời gian thử việc

Nếu ký hợp đồng thử việc riêng, người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc trong khoảng thời gian này. Tuy nhiên, không đóng BHXH không có nghĩa người lao động đương nhiên mất toàn bộ khoản tiền tương ứng với phần doanh nghiệp đáng lẽ phải đóng.

Theo khoản 3 Điều 168 Bộ luật Lao động 2019, đối với người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, ngoài tiền lương, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm cùng kỳ trả lương một khoản tiền tương đương với mức đóng các loại bảo hiểm thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động.

Điều này có nghĩa, trong trường hợp người lao động thử việc theo hợp đồng thử việc riêng và không thuộc diện tham gia các loại bảo hiểm bắt buộc, doanh nghiệp cần tính đến khoản tiền trả thêm theo quy định khi thanh toán tiền lương.

Chẳng hạn, nếu bạn ký hợp đồng thử việc riêng trong 2 tháng, doanh nghiệp không thực hiện đóng BHXH bắt buộc cho khoảng thời gian này. Khi nhận lương, bạn nên kiểm tra xem bảng lương hoặc thỏa thuận có thể hiện khoản tiền trả thêm theo quy định tại Điều 168 Bộ luật Lao động 2019 hay không.

Để tránh nhầm lẫn, người lao động nên phân biệt hai vấn đề:

Vì vậy, khi xem bảng lương trong thời gian thử việc, đừng chỉ nhìn vào việc “có đóng BHXH hay không”. Hãy đối chiếu cả mức lương đã thỏa thuận và các khoản doanh nghiệp có trách nhiệm chi trả thêm theo quy định.

5. Bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian thử việc

BHTN có được đóng trong thời gian thử việc hay không cũng cần xem loại hợp đồng mà người lao động đã ký. Từ ngày 01/01/2026, Luật Việc làm 2025 đã mở rộng nhóm đối tượng tham gia BHTN, vì vậy không nên áp dụng máy móc cách hiểu từ các quy định cũ.

Theo khoản 1 Điều 31 Luật Việc làm 2025, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHTN. Quy định này cũng bao gồm trường hợp hợp đồng có tên gọi khác nhưng nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.  

Trong khi đó, nếu người lao động ký hợp đồng thử việc riêng theo quy định của pháp luật lao động thì không thuộc nhóm đối tượng tham gia BHTN bắt buộc. Điều này cần được phân biệt với trường hợp thời gian thử việc được ghi nhận ngay trong hợp đồng lao động.

Có thể hình dung hai trường hợp phổ biến như sau:

Điểm quan trọng là thời gian thử việc 1 tháng hay 2 tháng không tự quyết định việc có đóng BHTN. Người lao động cần kiểm tra loại hợp đồng, thời hạn hợp đồng và thời điểm hợp đồng bắt đầu có hiệu lực.

Ví dụ, một nhân sự ký hợp đồng lao động xác định thời hạn 12 tháng từ ngày bắt đầu nhận việc, trong hợp đồng có thỏa thuận 2 tháng thử việc. Nếu hợp đồng thuộc diện tham gia BHTN thì thời gian này cần được xem xét trong phạm vi tham gia BHTN theo Luật Việc làm 2025. Ngược lại, nếu doanh nghiệp chỉ ký riêng một hợp đồng thử việc 2 tháng thì người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHTN bắt buộc trong khoảng thời gian đó.

Vì vậy, khi kiểm tra bảng lương hoặc thông tin bảo hiểm, bạn nên xem hợp đồng mình đang thực hiện là hợp đồng thử việc riêng hay hợp đồng lao động có thời gian thử việc. Đây mới là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ tham gia BHTN trong thời gian này.

Bài viết liên quan: Cập nhật điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp chi tiết

6. Trợ cấp thất nghiệp khi đang thử việc

Đang nhận trợ cấp thất nghiệp nhưng bắt đầu thử việc tại một doanh nghiệp mới, nhiều người lo rằng khoản trợ cấp sẽ bị dừng ngay khi đi làm. Tuy nhiên, cần phân biệt hợp đồng thử việc với việc đã có việc làm và thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Theo khoản 4 Điều 41 Luật Việc làm 2025, người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng khi có việc làm và thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Trong khi đó, khoản 2 Điều 31 Luật Việc làm 2025 quy định người đang làm việc theo hợp đồng thử việc theo pháp luật lao động thuộc nhóm không phải tham gia BHTN. 

Do đó, nếu bạn chỉ ký hợp đồng thử việc riêng và vẫn đang trong thời gian thử việc, việc này cần được phân biệt với trường hợp đã ký hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Bản chất của loại hợp đồng là căn cứ quan trọng để xác định tình trạng việc làm và quyền hưởng trợ cấp.

Có thể hình dung hai trường hợp phổ biến:

Một điểm quan trọng khác là người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thông báo về việc tìm kiếm việc làm theo quy định. Luật Việc làm 2025 quy định nghĩa vụ này tại Điều 40, vì vậy người lao động không nên tự ý bỏ qua thủ tục thông báo chỉ vì mình đang trong thời gian thử việc. 

Ví dụ, một người đang nhận trợ cấp thất nghiệp và bắt đầu thử việc theo hợp đồng thử việc riêng trong 1 tháng. Trường hợp này không thể kết luận đơn giản rằng “đã đi làm nên mất trợ cấp”, bởi pháp luật hiện hành còn xét đến việc người đó có việc làm và có thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không.

Vì vậy, nếu đang hưởng trợ cấp thất nghiệp và chuẩn bị nhận một công việc mới, bạn nên kiểm tra loại hợp đồng sẽ ký, thời điểm hợp đồng có hiệu lực và nghĩa vụ tham gia BHXH, BHTN trước khi bắt đầu. Đây là những thông tin quyết định trực tiếp đến quyền lợi trợ cấp của bạn.

Xem thêm: Cập nhật hướng dẫn cách tính bảo hiểm thất nghiệp mới nhất

7. Cách kiểm tra BHXH trong thời gian thử việc

Đã thử việc một thời gian nhưng chưa biết công ty có tham gia BHXH cho mình hay chưa? Thay vì chỉ hỏi bộ phận nhân sự, bạn có thể kiểm tra từ hợp đồng, bảng lương đến quá trình tham gia BHXH để xác định chính xác tình trạng của mình.

Trước tiên, hãy xem lại loại hợp đồng đã ký. Nếu là hợp đồng thử việc riêng, bạn không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc trong thời gian này. Nếu thời gian thử việc được ghi trong hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, cần kiểm tra thời điểm hợp đồng có hiệu lực và việc doanh nghiệp thực hiện đóng BHXH từ thời điểm đó.

Sau khi xác định loại hợp đồng, bạn có thể kiểm tra theo các bước sau:

1. Kiểm tra hợp đồng đã ký: Xem tên hợp đồng, thời hạn, ngày bắt đầu có hiệu lực và nội dung về thời gian thử việc.
2. Đối chiếu bảng lương: Kiểm tra các khoản khấu trừ và thông tin liên quan đến bảo hiểm trên bảng lương hoặc phiếu lương.
3. Tra cứu quá trình tham gia BHXH: Sử dụng tài khoản VssID hoặc các kênh tra cứu của cơ quan BHXH để kiểm tra quá trình tham gia của mình.
4. Đối chiếu thời gian: So sánh ngày bắt đầu tham gia BHXH trên hệ thống với ngày hợp đồng lao động có hiệu lực.
5. Trao đổi với doanh nghiệp nếu có chênh lệch: Nếu thông tin trên hệ thống không khớp với hợp đồng hoặc thỏa thuận đã ký, bạn nên yêu cầu bộ phận nhân sự giải thích và cung cấp thông tin liên quan.

Ví dụ, bạn ký hợp đồng lao động 12 tháng từ ngày 1/10 và hợp đồng có quy định 2 tháng thử việc. Nếu thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, bạn có thể kiểm tra trên VssID để đối chiếu thời gian tham gia từ thời điểm hợp đồng có hiệu lực.

Ngược lại, nếu bạn chỉ ký hợp đồng thử việc riêng trong 2 tháng, việc không thấy thời gian này trên quá trình tham gia BHXH là phù hợp với quy định về đối tượng tham gia.

Điều quan trọng là đừng chỉ dựa vào thời gian thử việc để kết luận có đóng BHXH hay không. Hãy kiểm tra loại hợp đồng và thời điểm hợp đồng có hiệu lực trước, sau đó mới đối chiếu dữ liệu bảo hiểm.

Xem thêm: Các loại bảo hiểm khi đi làm nào cần đóng?

8. Câu hỏi thường gặp về BHXH khi thử việc

8.1. Thử việc 1 tháng có đóng BHXH không?

Không thể chỉ dựa vào thời gian 1 tháng thử việc để xác định có phải đóng BHXH hay không. Cần xem người lao động ký hợp đồng thử việc riêng hay thử việc được ghi nhận trong hợp đồng lao động.

Nếu ký hợp đồng thử việc riêng, người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc trong thời gian này theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Nếu thử việc được ghi trong hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, thời gian này được xác định theo chính hợp đồng lao động và quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

8.2. Thời gian thử việc có được tính vào thời gian đóng BHXH không?

Có được tính hay không phụ thuộc vào loại hợp đồng.

Với hợp đồng thử việc riêng, thời gian thử việc không phải là thời gian tham gia BHXH bắt buộc nên không được tính vào thời gian đóng BHXH.

Với hợp đồng lao động có thỏa thuận thử việc, nếu hợp đồng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì thời gian này được tính trong quá trình tham gia BHXH theo quy định.

Vì vậy, khi kiểm tra quá trình đóng BHXH, người lao động nên đối chiếu ngày hợp đồng lao động có hiệu lực thay vì chỉ nhìn vào ngày kết thúc thử việc.

8.3. Khi nào doanh nghiệp bắt đầu đóng BHXH cho người lao động?

Thời điểm đóng BHXH được xác định dựa trên loại hợp đồng và thời điểm thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Nếu doanh nghiệp ký hợp đồng thử việc riêng, người lao động chưa thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc trong thời gian thử việc. Khi chuyển sang hợp đồng lao động thuộc diện tham gia, việc đóng BHXH được thực hiện theo quy định đối với hợp đồng đó.

Trường hợp doanh nghiệp ký hợp đồng lao động ngay từ đầu và trong hợp đồng có thỏa thuận thời gian thử việc, nếu hợp đồng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì thời gian thử việc cũng được tính theo quy định về tham gia BHXH.

8.4. Ký hợp đồng thử việc riêng có được tính BHXH không?

Không. Hợp đồng thử việc riêng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Điều này có nghĩa thời gian làm việc theo hợp đồng thử việc riêng sẽ không được tính vào thời gian đóng BHXH bắt buộc. Khi chuyển sang hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH, người lao động bắt đầu được tính thời gian tham gia theo quy định.

Nếu muốn biết chính xác trường hợp của mình, hãy kiểm tra tên hợp đồng, thời hạn hợp đồng và ngày hợp đồng có hiệu lực. Đây là ba thông tin quan trọng để xác định thời gian thử việc có nằm trong thời gian tham gia BHXH hay không.

Đang tìm cơ hội việc làm phù hợp? Khám phá vị trí đang tuyển tại Langmaster Careers

Thử việc có đóng BHXH không phụ thuộc vào loại hợp đồng mà bạn ký với doanh nghiệp. Nếu ký hợp đồng thử việc riêng, thời gian này không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Nếu thời gian thử việc được ghi trong hợp đồng lao động thuộc diện tham gia, quyền và nghĩa vụ về BHXH được xác định theo chính hợp đồng đó.

Vì vậy, trước khi nhận việc, hãy kiểm tra kỹ loại hợp đồng, thời điểm có hiệu lực và các khoản bảo hiểm được áp dụng. Hiểu rõ những thông tin này giúp bạn chủ động đối chiếu quyền lợi và tránh những hiểu lầm về BHXH, BHTN trong thời gian thử việc.

Nếu bạn đang tìm kiếm một môi trường làm việc để phát triển chuyên môn, được đào tạo bài bản và có lộ trình nghề nghiệp rõ ràng, hãy tham khảo các cơ hội đang tuyển tại Langmaster Careers. Đây là môi trường phù hợp với những ứng viên đề cao tinh thần học hỏi, chủ động và muốn phát triển năng lực qua công việc thực tế.